Οξεία και χρόνια κνίδωση

Η κνίδωση είναι η πιο συχνή αλλεργία του δέρματος. Ο όρος κνίδωση προέρχεται από την τσουκνίδα  (κνίδα – urtica – urticarial)γιατί το εξάνθημα είναι ίδιο με αυτό που παρουσιάζεται στο δέρμα αν ακουμπήσουμε τσουκνίδα.  Χαρακτηρίζεται συνήθως από βλάβες στο δέρμα που έχουν πομφό (πετάλα, φλούμπα) και ερυθρότητα περιφερειακά μαζί με κνησμό («ξύσιμο») ή σπανιότερα καύσο ή άλγος. Σε ποσοστό περίπου 50% συνοδεύεται από αγγειοοίδημα, ενώ σε ποσοστό 10 % εμφανίζεται μόνο αγγειοοίδημα . Στο αγγειοοίδημα συμμετέχουν και βαθύτερες στιβάδες του δέρματος Η κνίδωση, όταν διαρκεί λιγότερο από 6 εβδομάδες, ονομάζεται οξεία, ενώ όταν διαρκεί πάνω από 6 εβδομάδες ονομάζεται χρόνια.

Η συχνότερη αιτία οξείας κνίδωσης στα παιδιά είναι οι λοιμώξεις (ιογενείς ή μικροβιακές), αλλά μπορεί η κνίδωση, όταν εμφανίζεται και εξελίσσεται ταχέως και σε μικρό χρονικό διάστημα από τη λήψη τροφής, φαρμάκου ή νυγμού να είναι η πρώτη εκδήλωση αναφυλαξίας.

Όταν τα συμπτώματα εξακολουθούν να εμφανίζονται για διάστημα μεγαλύτερο των 6 εβδομάδων, τότε ονομάζεται χρόνια κνίδωση και συνιστάται εργαστηριακή διερεύνηση για την ανίχνευση του αιτιολογικού παράγοντα που συντηρεί αυτή την υπεραντιδραστικότητα.

Τη χρόνια κνίδωση τη διακρίνουμε σε δύο μεγάλες κατηγορίες, κυρίως:

  • Σε χρόνια αυθόρμητη  κνίδωση όταν δεν υπάρχει κάποιος εξωτερικός παράγοντας που να την προκαλεί. Εμφανίζεται αυτόματα και απρόβλεπτα. Είναι η συνηθέστερη μορφή χρόνιας κνίδωσης.
  • Σε φυσικές κνιδώσεις όπως ο δερμογραφισμός, η κνίδωση εκ ψύχους, η χολινεργική κ.ά., στις οποίες κάποιος εξωτερικός φυσικός παράγοντας όπως η τριβή, το ψύχος, η πίεση, ή η αυξημένη θερμοκρασία του σώματος προκαλούν το εξάνθημα.

Ως επί το πλείστον, τα αίτια της χρόνιας κνίδωσης είναι ακόμη άγνωστα. Σε λίγες περιπτώσεις μπορεί να βρεθεί κάποιο άλλο υποκείμενο νόσημα που προκαλεί κνίδωση, αν και στα παιδιά το συνηθέστερο αίτιο εξακολουθεί να είναι οι υποτροπιάζουσες ιογενείς λοιμώξεις, ειδικά σε παιδιά προσχολικής ηλικίας που παρακολουθούν Παιδικό σταθμό και έρχονται σε επαφή με πολλές ιώσεις.

Σε κάθε περίπτωση τα περιστατικά κνίδωσης προκαλούν μεγάλη ανησυχία καθώς πολλές φορές είναι δυσδιάκριτος ο αιτιολογικός παράγοντας και η σωστή διερεύνηση και παρακολούθηση αποτελούν βασική προϋπόθεση για την αποφυγή υπερκατανάλωσης φαρμάκων ή αναποτελεσματικών διαιτητικών περιορισμών για μεγάλο χρονικό διάστημα.